Geboren 20.9.1918 in Middelharnis Gestorven 7.9.1944 in Mauthausen
Biografie
Aart Alblas groeide op in een groot gereformeerd gezin van acht meisjes en drie jongens. Hij bracht zijn jeugd door in Dordrecht, waarheen zijn ouders niet lang na zijn geboorte verhuisden.
Van jongs af aan had Aart één grote liefde, de zee. Na zijn eindexamen H.B.S. ging hij dan ook als adelborst naar het Koninklijk Instituut voor de Marine te Willemsoord, maar uiteindelijk was de Koopvaardij zijn bestemming. Hij brak zijn opleiding in Den Helder af en doorliep inplaats daarvan de Zeevaartschool, waarna hij als stuurman ging varen.
Op het moment van de Duitse inval in mei 1940 was Aart aan de wal, een toevallige omstandigheid die aan zijn aandeel in de strijd tegen de vijand een onvoorziene richting zou geven. Dat het zijn plicht was die strijd te voeren, was voor Aart een heilige overtuiging. Nadat het hem in het najaar van 1940 gelukt was naar Frankrijk te gaan om daar achtergebleven Engelse militairen te helpen, en hij er ook in geslaagd was weer naar huis terug te keren, begon hij pogingen te doen om naar Engeland te gaan en in maart 1941 ging hij samen met een vriend in een raceboot de Noordzee op, beiden vermomd als Duitse officieren.
Aarts verlangen ging uit naar de onderzeedienst, maar eenmaal in Engeland liet hij zich ertoe bewegen voor MI-6/CID* te gaan werken, wat betekende dat hij als radiotelegrafist teruggezonden zou worden naar Nederland. Het was hem niet onwelkom, hij wilde zo snel mogelijk weer weg uit Engeland, waar de losse zeden die hij er aantrof, hem alsgelovig en rechtlijnig Calvinist in hoge mate tegenstonden.
Na een spoedopleiding werd hij op 5 juli met zijn radiozender gedropt in de buurt van Assen. Hij wist naar Den Haag te komen en vanaf een adres in de Riouwstraat begon hij aan de uitvoering van zijn opdracht, het doorseinen van zoveel mogelijk militaire gegevens. Eind augustus werd zijn zender – die volgens zijn opdrachtgevers niet te peilen was – ontdekt. Ternauwernood ontkwam Aart aan arrestatie. Nadat hij beneden de Moerdijk een nieuw adres had gevonden, begon hij inoktober weer te seinen. Hij was op dat moment de enige geheim agent die met Londen in verbinding stond en hij werkte hard om zoveel mogelijk berichten te kunnen doorgeven. In januari 1942 echter, toen eronder zijn contacten arrestaties begonnen te vallen, moest hij onderduiken. Er volgde een zwerftocht langs tal van adressen. Op één daarvan, in de Laan van Poot in Wassenaar, ontmoette hij het meisje waarop hij verliefd werd en met wie hij zich verloofde, Pum Hueting, de dochter des huizes. Wat Aarts pogingen om de Duitsers voortdurend een stap voor te blijven extra bemoeilijkte, was het feit dathij gemakkelijk herkenbaar was aan een bijzonderheid in zijn uiterlijk. Eenvan zijn oren had een uitzonderlijke vorm en om het risico te verminderen, onderging hij een operatie in het Zuidwalziekenhuis in Den Haag, het ziekenhuis waar zijn ve rloofde als verpleegster werkte.
Op 15juli 1942 werden Pum Hueting en haar moeder en broer gearresteerd – haar vader was al eerder gevangen genomen en werd in diezelfde zomer gefusilleerd – en de vo lgende dag werd Aart in de val gelokt. Hij kreeg een bericht dat zijn verloofde thuis ziek lag, ging naar de Laan van Poot en liep in de armen van de SD (Sicherheitsdienst).
Aart doorstond een tweeënzeventig uur durend verhoor zonder door te slaan en werd toen overgebracht naar Haaren, waar zijn inmiddels vrijgelaten verloofde hem nog eenmaal mocht bezoeken.
Van Haaren ging Aart naar de gevangenis in Assen. In april 1944 werd hij weggevoerd naar Rawicz, vanwaar hij op 5 september aankwam in Mauthausen. Daar werd hij twee dagen later vermoord. Hij was op tweeweken na 26 jaar.
Reeds op 6 november 1941was aan Aart Alblas, wegens het moedig voorbereiden en het uitvoeren van de gevaarvolle overtocht uit bezet gebied naar Engeland, het Bronzen Kruis toegekend.
Op 4 december 1948 werd hij postuum onderscheiden met de Militaire Willemsorde 4e klas. In 1959 werd een ondiepwater-mijnenveger naar hem genoemd. Bovendien werd hem het Verzetsherdenkingskruis toegekend.
De naam van Aart Hendrik Alblas staat tevens vermeld op de Erelijst van hen die voor hun land het offer van hun leven hebben gebracht, en op het vijfluik voor de gevallen Engelandvaarders op de Erebegraafplaats in Loenen.
* Military Intelligence-6/Centrale Inlichtingen Dienst.
***
Aart Hendrik Alblas, omgekomen dorr het Englandspiel
Geboren: 20 september 1918, Middelharnis. Uitgezonden: MI-6/CID. Parachutering: 5 juli 1941. Arrestatie: 16 juli 1942. Overleden: 6 september 1944 Mauthausen.
Collectie:
Verzetsmuseum Amsterdam
Aart Alblas wuchs in einer großen reformierten Familie mit acht Mädchen und drei Buben auf. Er verbrachte seine Jugend in Dordrecht, wohin seine Eltern kurz nach seiner Geburt zogen.
Von Kindesbeinen an hatte Aart eine große Liebe: Das Meer. Nach seinem HBS[1]-Abschluss ging er dann auch als Fähnrich zum Königlichen Institut für die Marine in Willemsoord, aber letztendlich landete er bei der Handelsmarine. Er brach seine Ausbildung in Den Helder ab, absolvierte stattdessen die Seefahrtschule und ging anschließend als Steuermann zur See.
Als die Deutschen im Mai 1940 einmarschierten, befand sich Aart an Land, ein Zufall, der seiner Rolle im Kampf gegen den Feind eine unvorhergesehene Wendung geben sollte. Dass es seine Pflicht war, diesen Kampf zu führen, war für Aart eine heilige Überzeugung. Nachdem es ihm im Herbst 1940 gelungen war, nach Frankreich zu gelangen, um englische Militärs, die dort zurückgeblieben waren, zu helfen, und er es auch geschafft hatte, nach Hause zurückzukehren, startete er Versuche, nach England zu kommen. Daraufhin stach er im März 1941 zusammen mit einem Freund mit einem Rennboot in die Nordsee, beide als deutsche Offiziere verkleidet.
Aarts größter Wunsch war, in den U-Boot-Dienst zu treten, aber als er in England ankam, ließ er sich dazu überreden, für den MI-6/CID[2] zu arbeiten. Das hieß, dass er als Funker in die Niederlande zurückgeschickt werden würde. Das war ihm nicht unrecht, denn er wollte so schnell wie möglich wieder weg aus England, da ihm als strenggläubiger Calvinist die dort herrschenden lockeren Sitten zutiefst zuwider waren.
Nach einem Schnellkurs wurde er am 5. Juli mit seinem Radiosender in der Nähe von Assen abgesetzt. Er schaffte es, nach Den Haag zu kommen und fing von einer Adresse in der Riouwstraat an, seinen Auftrag auszuführen: Das Durchfunken möglichst vieler militärischer Informationen. Ende August wurde sein Sender – der laut seinen Auftraggebern nicht zu orten war – entdeckt. Aart konnte sich gerade noch der Festnahme entziehen. Nachdem er unterhalb von Moerdijk eine neue Adresse gefunden hatte, begann er im Oktober wieder zu funken. Er war in dem Moment der einzige Geheimagent, der mit London in Verbindung stand, und er arbeitete hart, um so viele Berichte wie nur möglich durchgeben zu können. Im Jänner 1942, als es unter seinen Kontakten immer mehr Verhaftungen gab, musste er jedoch untertauchen. Es folgte eine Wanderung durch zahlreiche Adressen. An einer dieser Adressen, in der Laan van Poot in Wassenaar, begegnete er dem Mädchen, in das er sich verliebte und mit der er sich verlobte: Pum Hueting, Tochter des Hauses. Was Aarts’ Bemühungen, den Deutschen immer einen Schritt voraus zu sein, erschwerte, war die Tatsache, dass er wegen eines auffälligen äußeren Merkmals leicht zu erkennen war. Eines seiner Ohren hatte eine ungewöhnliche Form, und um das Risiko zu verringern, ließ er sich im Zuidwal-Krankenhaus in Den Haag, wo seine Verlobte als Krankenpflegerin arbeitete, operieren.
Am 15. Juli 1942 wurden Pum Hueting sowie ihre Mutter und ihr Bruder festgenommen – ihr Vater war schon früher verhaftet worden und wurde im gleichen Sommer erschossen – und am nächsten Tag wurde Aart in die Falle gelockt. Er bekam eine Nachricht, dass seine Verlobte krank zu Hause im Bett läge, ging in die Laan van Poot und lief dem SD (Sicherheitsdienst) in die Arme.
Aart überstand ein 72-stündiges Verhör, ohne etwas preiszugeben, und wurde anschließend nach Haaren verbracht, wo ihn seine inzwischen wieder freigelassene Verlobte noch einmal besuchen durfte.
Von Haaren wurde Aart ins Gefängnis in Assen überstellt. Im April 1944 wurde er nach Rawicz überstellt, von wo er am 5. September in Mauthausen ankam. Dort wurde er zwei Tage später ermordet, zwei Wochen vor seinem 26. Geburtstag.
Schon am 6. November 1941 wurde Aart Alblas wegen der mutigen Vorbereitung und Ausführung der gefährlichen Überfahrt aus besetztem Gebiet nach England das Bronzene Kreuz verliehen.
Am 4. Dezember 1948 wurde ihm posthum der Militär-Wilhelms-Orden 4. Klasse verliehen. 1959 wurde ein Minensuchboot für seichte Gewässer nach ihm benannt. Außerdem wurde ihm das Widerstands-Gedächtnis-Kreuz verliehen.
Der Name Aart Hendrik Alblas scheint auch auf der Ehrenliste derjenigen auf, die ihr Leben für ihr Land geopfert haben, sowie auf der fünfflügeligen Gedenktafel für die gefallenen Englandfahrer am Ehrenfriedhof in Loenen.
Henny E. Dominicus
Stichting Vriendenkring Mauthausen
Quelle:
Henny E. Dominicus: Mauthausen. Een Gedenkboek (Amsterdam 1999): online abrufbar (pdf)
Anmerkungen:
[1] Hogereburgerschool
[2] Military Intelligence-6/Zentraler Nachrichtendienst.
***
Aart Hendrik Alblas, umgekommen im Rahmen des Englandspiels
Geboren: 20. September 1918, Middelharnis. Sendung: MI-6/CID. Fallschirmabsprung: 5. Juli 1941. Verhaftung: 16. Juli 1942. Gestorben: 6. September 1944 in Mauthausen.
