Geboren 18.1.1924 in Amersfoort Gestorven 9.3.1945 in Mauthausen
Biografie
Gerrit van Amerongen was de oudste van de twee kinderen van Gijsbert van Amerongen en Lydia Diepeveen. In april 1927, een maand voor de geboorte van Gerrits zusje Jannetje, verhuisden zijn ouders van Amersfoort naar Veenendaal, waar zij in de Hoogstraat een zaak in woninginrichting openden.
Als enige zoon was Gerrit voorbestemd om later de zaak van zijn vader over te nemen. Hij ging naar de Vakschool voor de Detailhandel, liep een jaar stage bij meubelfabriek Koekoek in Barneveld, en werkte voor zijn middenstandsdiploma.
Vanaf zijn veertiende was Gerrit een enthousiast lid van de Jongelingsvereniging van de Nederlands-Hervormde Kerk in Veenendaal. Zijn grote liefde gold evenwel de klassieke muziek; hij was een verwoed luisteraar naar de radioconcerten, speelde zelf orgel en zong in een koor.
In 1942 werd hij opgeroepen voor de Arbeidsdienst. Gerrit durfde niet onder te duiken en op 30 oktober werd hij naar Berlijn gestuurd en tewerkgesteld in Spandau. Na een klein half jaar dwangarbeid wist hij te ontsnappen, en na een dagen durende, risicovolle tocht kwam hij thuis aan. Enkele dagen later werd een onderduikadres voor hem gevonden bij familie in Veenendaal, maar na anderhalve week werd er in de straat huiszoeking gedaan en moest Gerrit vluchten. Lopend bereikte hij Meteren, waar hij zijn toevlucht zocht bij een predikant, die evenwel de politie in Veenendaal waarschuwde.
Na een week in een cel op het politiebureau te hebben gezeten, werd hij overgebracht naar Amsterdam. Veroordeeld tot tuchthuisstraf, werd hij eerst naar Amersfoort en vervolqens naar Vught gestuurd. Iemand die hem daar in de zomer van 1944 had gezien, vertelde dat hij ertoen slecht aan toe was.
In september, een maand vóór het aflopen van zijn straftijd, werd hij gedeporteerd naar Sachsenhausen. Vandaar kwam hij op 16 februari 1945 met een transport aan in Mauthausen, waar hij een paar weken later, 21 jaar oud, bezweek.
Gerrit van Amerongen war das älteste der zwei Kinder von Gijsbert van Amerongen und Lydia Diepeveen. Im April 1927, einen Monat vor der Geburt von Gerrits kleiner Schwester Jannetje, zogen seine Eltern von Amersfoort nach Veenendaal um, wo sie in der Hoogstraat ein Geschäft für Inneneinrichtung eröffneten.
Als einziger Sohn war es Gerrit vorbestimmt, später das Geschäft von seinem Vater zu übernehmen. Er ging zur Fachschule für Einzelhandel, absolvierte ein einjähriges Praktikum bei der Möbelfabrik Koekoek in Barneveld und arbeitete für sein Handelsschuldiplom.
Ab seinem 14. Lebensjahr war Gerrit ein begeistertes Mitglied des Jugendvereins der Niederländisch-Reformierten Kirche in Veenendaal. Seine große Liebe galt jedoch der klassischen Musik; er hörte mit Begeisterung Radiokonzerte, spielte selbst Orgel und sang in einem Chor.
1942 wurde zum Arbeitsdienst einberufen. Gerrit traute sich nicht unterzutauchen und so wurde er am 30. Oktober nach Berlin geschickt, wo er in Spandau eingesetzt wurde. Nach knapp einem halben Jahr Zwangsarbeit gelang ihm die Flucht, und nach einer tagelangen risikoreichen Reise, kam er zu Hause an. Einige Tage später wurde für ihn ein Versteck bei Verwandten gefunden, aber nach anderthalb Wochen wurden die Häuser in der Straße durchsucht und Gerrit musste flüchten. Zu Fuß erreichte er Meteren, wo er bei einem Prediger Zuflucht suchte. Dieser informierte jedoch die Polizei in Veenendaal.
Nachdem er eine Woche in der Polizeidienststelle in einer Zelle gesessen war, wurde er nach Amsterdam überstellt. Nachdem er zu einer Gefängnisstrafe verurteilt worden war, wurde er zuerst nach Amersfoort und anschließend nach Vught geschickt. Jemand, der ihn dort im Sommer 1944 gesehen hatte, erzählte, dass es ihm damals schlecht ging.
Im September, einen Monat vor dem Ablauf seiner Haftstrafe, wurde er nach Sachsenhausen deportiert. Von dort kam er am 16. Februar 1945 mit einem Transport in Mauthausen an, wo er einige Wochen später 21-jährig starb.
Henny E. Dominicus
Stichting Vriendenkring Mauthausen
Quelle:
Henny E. Dominicus: Mauthausen. Een Gedenkboek (Amsterdam 1999): online abrufbar (pdf)
