Geboren 1.10.1903 in Den Haag Gestorven 22.12.1944 in Gusen
Biografie
Gerrit Bakker werd geboren in de Haagse Ternootstraat en bracht daar en in de Vogelkersstraat zijn jeugd door. Hijwas de jongste van vier kinderen en was als enige zoon de naamgenoot van zijn vader, die bij de Spoorwegen het beroep van wagenmeester uitoefende.
Na de H.B:S. ging Gerrit naar kantoor. Hij begon als jongste bediende bij de NV Adm. Effectenkantoor Nederland en Koloniën in de Javastraat. waar hij opklom tot kassier en waar hij altijd bleef werken. Op 23 mei 1934 trouwde hij met Hendrina (Rinie) Matthijsen, voor wie hij tot het katholieke geloof overging. Het was geen loos gebaar, maar een beslissing die hij uit volle overtuignq nam. Bij de uitgesproken areligieuze familie Bakker werd deze stap van hun zoon en broer slecht ontvangen en de onderlinge verstandhoudingen zouden er blijvend nadelig door worden beïnvloed.
Nooit werd Gerrits vrouw door haar schoonfamilie als werkelijk één der hunnen geaccepteerd,
zelfs nietin de latere, tragische oorlogsjaren.
Gerrit en Rinie kregen drie kinderen, van wie de oudste, die naar haar moeder werd genoemd, geboren werd in 1935. In 1937 en 1941 volgden de zoons Jan en Ap.
Gerrit was iemand die uiterst attent was in het sociale verkeer, die nooit een verjaardag zou vergeten en altijd vol aandacht was voor het wel en wee in zijn familie- en kennissenkring. Ontspanning naast zijn dagelijkse plichten vond hij in de muziek. Hij leerde zichzelf piano spelen en was lid van het zangcollege "Deo et Ecclesiae Sacrum" van de parochiekerk H.H.Antonius en Lodewijk. In de oorlog sloot Gerrit zich aan bij de verzetsgroep De Geuzen. Na de arrestatie van een ander lid van de groep, die tijdens de verhoren gedwongen werd namen te noemen, werd in juni 1942 ook Gerrit gearresteerd. Kort tevoren had hij thu is in de Paets van Troostwijkstraat een zak met munitie in huis gehad, die hij echter, omdat zijn vrouw het een te gevaarlijk bezit vond, in het water van de Broeksloot had gegooid. Na zijn gevangenneming moest hij de juiste plaats aanwijzen en werd de zak opgehaald. Het was een bewijs te meer tegen hem. Hij werd ingesloten in het Oranjehotel in Scheveningen en in september overgebracht naar de Kriegswehrmachtgefängnis in de Gansstraat in Utrecht.
Zowel uit Scheveningen als uit Utrecht schreef Gerrit een groot aantal, altijd opgewekte brieven aan zijn vrouw, waaruit zijn grote liefde en zorgzaamheid voor haar en de kinderen spreekt. Daarnaast komt hij uit die brieven naar voren als een diepgelovig mens, die zijn lot met vertrouwen in Gods hand legt, die in zijn cel de „Navolging van Christus“ leest en die zijn vrouw maant, haar religieuze plichten trouw na te komen.
In februari 1943 diende zijn zaak en moest hij inAmsterdam voorkomen. Een uitspraak kreeg hij echter niet te horen en hij werd teruggebracht naar Utrecht. Zijn brief naar huis van 19 juni was er één als alle voorgaande: hij heeft op Hemelvaartsdag en op Pinksteren een overweging gehouden, hij vraagt om scheerzeep en schoensmeer, en hoopt dat het grootste deel van zijn gevangenschap achter de rug is. Niets wees erop datdit zijn laatste brief zou zijn. Waarheen Gerrit in de zomer van 1943 werd weggevoerd, is niet na te gaan. Wat wel vaststaat, is dathij op 16 september 1944 met een transport uit Dachau aankwam in Mauthausen, aangemerkt als Nacht und Nebel gevangene. Hij werd tewerkqesteld in Gusen en vermoedelijk vandaar later weer teruggestuurd naar Mauthausen, waar hij tenslotte, na tweeënhalf jaar gevangenschap, bezweek. Hij was 41 jaar.
De naam van Gerrit Bakker staat vermeld op de Erelijst van hen die in de oorlog hun leven voor hun land hebben gegeven.
Gerrit Bakker wurde in der Ternootstraat in Den Haag geboren und verbrachte dort und in der Vogelkersstraat seine Jugend. Er war das jüngste von vier Kindern und war als einziger Sohn Namensvetter seines Vaters, der bei der Eisenbahn den Beruf des Wagenmeisters ausübte.
Nach der HBS (Hogereburgerschool) ging Gerrit arbeiten. Er begann als jüngster Angestellter beim Verwaltungs- und Wertpapierbüro für die Niederlande und Kolonien in der Javastraat, wo er es bis zum Kassier brachte und immer arbeiten würde. Am 23. Mai 1934 ehelichte er Hendrina (Rinie) Matthijsen, für die er zum katholischen Glauben übertrat. Es war keine oberflächliche Geste, sondern eine Entscheidung, die er aus voller Überzeugung traf. In der ausgesprochen areligiösen Familie Bakker wurde dieser Schritt ihres Sohnes und Bruders schlecht aufgenommen, was die gegenseitigen Beziehungen nachhaltig beeinträchtigen sollte.
Gerrits Frau wurde nie von ihrer Schwiegerfamilie als wirklich eine der ihren akzeptiert, nicht einmal in den späteren, tragischen Kriegsjahren.
Gerrit und Rinie bekamen drei Kinder, von denen das Älteste, das nach der Mutter benannt wurde, 1935 geboren wurde. 1937 und 1941 folgten die Söhne Jan und Ap.
Gerrit war jemand, der im sozialen Miteinander äußerst aufmerksam war, nie einen Geburtstag vergaß und immer ein offenes Ohr für die Freuden und Leiden seiner Familie und seines Bekanntenkreises hatte. Entspannung fand er neben seinen täglichen Pflichten in der Musik. Er brachte sich selbst das Klavierspielen bei und war Mitglied des Chores „Deo et Ecclesiae Sacrum“ der Pfarrkirche der Heiligen Antonius und Ludwig. Im Krieg trat Gerrit der Widerstandsgruppe De Geuzen bei. Nach der Verhaftung eines anderen Mitgliedes der Gruppe, der während der Verhöre gezwungen wurde, Namen zu nennen, wurde im Juni 1942 auch Gerrit verhaftet. Kurz zuvor hatte er zu Hause in der Paets van Troostwijkstraat einen Sack Munition gehabt, den er jedoch, weil seine Frau den Besitz für zu gefährlich hielt, ins Wasser des Broeksloot geworfen hatte. Nach seiner Festnahme wurde er gezwungen, die richtige Stelle anzugeben und der Sack wurde aus dem Wasser gezogen. Es war ein weiterer Beweis gegen ihn. Er wurde im Oranjehotel in Scheveningen eingesperrt und im September ins Kriegswehrmachtgefängnis in der Gansstraat in Utrecht überstellt.
Sowohl aus Scheveningen als auch aus Utrecht schrieb er eine große Zahl immer heiterer Briefe an seine Frau, aus denen seine große Liebe und Fürsorge ihr und seinen Kindern gegenüber hervorgeht. Darüber hinaus ergibt sich aus den Briefen das Bild eines tiefgläubigen Menschen, der sein Schicksal vertrauensvoll in Gottes Hand legt, der in seiner Zelle die „Nachfolge Christi“ liest und seine Frau ermahnt, ihren religiösen Pflichten treu nachzukommen.
Im Februar 1943 wurde sein Fall verhandelt, und er musste in Amsterdam vor Gericht erscheinen. Er bekam jedoch kein Urteil zu hören und wurde nach Utrecht zurückgebracht. Sein Brief vom 19. Juni, den er nach Hause schrieb, war wie alle vorherigen: Er habe an Christi Himmelfahrt und zu Pfingsten eine Andacht gehalten, er bitte um Rasierseife und Schuhcreme und hoffe, dass der größte Teil seiner Haftzeit hinter ihm liege. Nichts wies daraufhin, dass dieser sein letzter Brief sein würde. Wohin Gerrit im Sommer 1943 weggebracht wurde, lässt sich nicht sagen. Was feststeht ist, dass er am 16. September 1944 mit einem Transport aus Dachau in Mauthausen ankam, gekennzeichnet als „Nacht-und-Nebel-Gefangener“. Er musste in Gusen Zwangsarbeit verrichten und wurde vermutlich von dort später wieder nach Mauthausen zurückgeschickt, wo er schließlich nach zweieinhalb Jahren Gefangenschaft starb. Er war 41 Jahre alt.
Der Name Gerrit Bakkers scheint auf der Ehrenliste jener auf, die im Krieg ihr Leben für ihr Land gegeben haben.
Henny E. Dominicus
Stichting Vriendenkring Mauthausen
Quelle:
Henny E. Dominicus: Mauthausen. Een Gedenkboek (Amsterdam 1999): online abrufbar (pdf)
