Urodzony -a 15.9.1891 w Bieżuń
Zmarł -a 11.8.1941 w Hartheim
Chiel Lipszyc urodził się w Bieżuniu w powiecie Żuromin. Był żonaty i miał troje dzieci. 9 listopada 1939 r. niemieckie władze zarządziły wysiedlenie całej żydowskiej rodziny do Warszawy, która jednak zbiegła z transportu i udała się nielegalnie do Płońska. Tam Chiel trudnił się handlem. 15 marca 1941 r. został zatrzymany wraz z Hirschem Voglem pod zarzutem próby przekupstwa niemieckiego policjanta żandarmerii. Obydwu Żydów policja przesłuchiwała wielokrotnie. W raporcie dziennym z 10.04.1941 r. urzędnik zawnioskował o osadzenie ich w KZ, co motywował następująco: „Obaj Żydzi ofiarując wysoką sumę pieniężną próbowali wykupić na wolność zatrzymanych Żydów i Polaków.” 26.02.1941 r. mieli poprosić żydowskiego robotnika, zatrudnionego w komisariacie w Modlinie, o przekazanie łapówki. Ten jednak zawiadomił o fakcie policję, która wszczęła dochodzenie. Faktycznie Lipszyc i Vogel uzbierali u rodzin aresztowanych pieniądze na wykup w wysokości 13.450 marek, które przekazali pośrednikowi z pobliskiego Nowego Dworu Mazowieckiego. Chiel przyznał się do zarzutów. Gestapo widziało w jego działaniu niepożądany środek niwelujący „zaufanie ludności do organów władzy państwowej”. 27 maja 1941 r. Lipszyca i Vogla zabrano z obozu przejściowego w Działdowie i wysłano transportem zbiorowym do KZ Mauthausen, dokąd dotarli 6 czerwca. Chiel zginął 11.8.1941 r. w Hartheim.
Dr Katarzyna Woniak, Universität Augsburg
Źródło:
Kartoteka Chiela Lipszyca, w: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, sygn. IPN GK 629/2984 (Zespół: Gestapo Zichenau)
Veränderungsmeldung für den 11. August 1941, in: KZ-Gedenkstätte Mauthausen, MM B/15/6.