Urodzony -a 2.5.1923 w Borek Nowy
Zmarł -a 6.4.1944 w Mauthausen
Tadeusz Cieśla urodził się we wsi Borek Nowy w powiecie Rzeszów w rodzinie chłopskiej. 15 lutego 1940 r. w wieku 16 lat trafił na roboty przymusowe do powiatu Miltenberg. W marcu 1942 r. został aresztowany pod zarzutem bliskiego kontaktu z niemiecką dziewczyną. W zeznaniu zaprzeczył, jakoby inicjatywy od niego wyszła. Był bowiem świadomy zakazu polsko-niemieckich intymnych kontaktów. Jego zdaniem, to 16-letnia Niemka go uwiodła, która wcześniej zresztą przebywała w ośrodku wychowawczym. Ta w przesłuchaniu przyznała się jedynie do pocałowania Tadeusza, twierdząc, że do pozostałych czułości siłą zmusił ją Tadeusz. Gestapo w Wurzburgu zawnioskowało o osadzenie w obozie koncentracyjnym, na co RSHA w sierpniu 1942 roku przyzwoliło. W październiku tego samego roku poddano Tadeusza badaniu rasowemu, które wypadło dla polskiego robotnika przymusowego niekorzystnie, otwierając RSHA drogę do „szczególnego traktowania”, czyli egzekucji za intymny związek z Niemką. W międzyczasie pracodawca Tadeusza zabiegał o zwolnienie tegoż z więzienia i jego powrót do pracy w gospodarstwie rolnym, co gestapo stanowczo odrzuciło, zalecając wystaranie się w urzędzie pracy o zastępczego robotnika. W listopadzie 1942 r. Tadeusza przeniesiono do więzienia w Norymberdze, ale już w styczniu 1943 r. zesłano do KZ Flossenbürg. Ponad rok później, 11 marca 1944 r. Tadeusza przeniesiono do Mauthausen i niemal od razu umieszczono w obozowym szpitalu, gdzie trzy tygodnie później zmarł.
Dr Katarzyna Woniak, Uniwersytet w Augsburg (2025)
Źródła:
Bundesarchiv Ludwigsburg, B 162/20448, Kartoteka Tadeusza Cieśli
Arolsen Archives, 1.1.26/1396847, Kartoteka Tadeusza Cieśli
Dokumenty:
Fotografia ewidencyjna
Stanowisko Tadeusza Cieśli odnośnie osadzenia w KZ z 4.6.1942