Stanisław Barański 1898 - 1944
Urodzony -a 3.2.1898 w Drogiszka
Zmarł -a 15.8.1944 w Hartheim
Biografie
Stanisław Barański urodził się we wsi Drogiszka (Powiat Mława) i mieszkał wraz z rodziną w nieodległej wsi Radzimowice. Tam pracował w gospodarstwie rolnym, które po nazistowskim wywłaszczeniu przeszło pod zarząd Niemca. 8 stycznia 1943 r. na majątek miał miejsce napad lokalnych partyzantów. Prawdopodobnie była to niemiecka prowokacja, służąca do fali aresztowań na rolników. Osiem dni później aresztowano Stanisława wraz z pięcioma innymi osobami, które podobnie jak on zatrudnione były w majątku. Obwiniono ich za udział w napadzie lub przynajmniej za uczestnictwo w jego przygotowaniach. W przesłuchaniach Gestapo Stanisław odrzucił stawiane mu zarzuty, w wyniku czego funkcjonariusze określili go mianem „zakłamanego Polaka”. Wprawdzie policji nie udało się dowieść czynnego udziału całej szóstki w napadzie, ale ich domniemana wiedza wystarczyła do zawnioskowania o „areszt ochronny”, czyli o skierowanie do KZ o poziomie III. Decyzję tą umotywowano nie tyle konkretnym występkiem, co zwykłym przypuszczeniem antyniemieckiej postawy: „Należy się obawiać, że będąc na wolności Stanisław swoim zachowaniem przysporzy szkód niemieckiemu ludowi i całej Rzeszy”. Do momentu wywiezienia do Mauthausen Polak internowany był w obozie pracy wychowawczej w Działdowie (Arbeitserziehungslager Soldau), gdzie panowały szczególnie trudne warunki życia.
Więźniem KZ Mauthausen został 4 czerwca 1943 r. Jeszcze 1 kwietnia 1944 r. formalnie przedłużono jego areszt o kolejne sześć miesięcy. Wolności się Stanisław jednak nie doczekał. Zmarł 15 sierpnia 1944.
Dr Katarzyna Woniak – Aleksander-Brückner-Zentrum für Polenstudien, Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg
Źródła:
· Kartoteka Stanisława Barańskiego, w: Instytut Pamięci Narodowej, IPN GK 629/71 (Zespół: Gestapo Zichenau)
· Stanisław liski, Marian Przedpełski, Jadwiga Siedlecka, Stefan Zaleski, Słownik strat osobowych gminy Bieżuń w latach 1939-1947, Bieżuń 1993, s. 59
Pozycja w sali
