Władysław Dorabiała 1914 - 1944

Urodzony -a 22.3.1914 w Polonisz
Zmarł -a 11.5.1944 w Mauthausen

Biografie

Władysław Dorabiała urodził się we wsi Polonisz w gminie Lubotyń. Z zawodu był ogrodnikiem. Po napaści Niemiec na Polskę służył jako kapral w Wojsku Polskim, po czym trafił do niewoli, najpierw w pobliże Wrocławia. Niebawem później do Stalag XII B w Frankenthal, skąd jako jeniec wojenny zatrudniony został w gospodarstwie rolnym w Dannstadt. 12 września 1941 r. pozbawiono go statusu jeńca wojennego, jednak dalej pracował w Dannstadt. We wrześniu 1942 r. zbiegł z miejsca pracy i przez ponad rok ukrywał się na pobliskich polach. W tym czasie dopuszczał się kradzieży żywności. W listopadzie 1943 r. Władysław został ujęty w stogu siana w Dannstadt i osadzony w więzieniu gestapo w Neustadt an der Weinstraße. W lutym 1944 r. gestapo w Saarbrücken zawnioskowało w RSHA o „Szczególne traktowanie”, ponieważ „jego zachowanie stanowi stałe zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku Rzeszy.“ 24 marca 1944, tuż po 30 urodzinach Władysława, zapadła decyzja o stracenia go w KZ Mauthausen. W telegramie uzasadniono, że egzekucja jest częścią „Akcji Kula”, która dopiero co została zainicjowana dla egzekucji zbiegłych jeńców wojennych. Choć Władysław w tym czasie ani nie był jeńcem wojennym ani nie zbiegł z obozu jenieckiego, to mimo wszystko jego drobne kradzieże zdecydowano się ukarać straceniem. 12 kwietnia Władysław podpisał wystawiony nakaz „aresztu ochronnego”, nie spodziewając się, że sygnuje w ten sposób swoją śmierć. Jeszcze zanim trafił do Mauthausen, w jego okolicy powiadomiono, że Władysław powieszony został za swoje „aspołeczne zachowanie”. 1 maja Władysław opuścił budynki więzienne w Neustadt a. d. Weinstraße a zaledwie 10 dni później, 11 maja wykonano w Mauthausen na nim egzekucję. Wystawiony w Mauthausen akt zgonu nie zawierał nawet przyczyny śmierci. 

Dr Katarzyna Woniak, Uniwersytet w Augsburg (2025) 

 

Źródło:

Landesarchiv Berlin, B Rep. 057-01 Nr. 4336, Kartoteka Władysława Dorabiały 

Dokumenty:

Telegram z 24.3.1944

Nakaz aresztu ochronnego z 12.4.1944

Pozycja w sali