Wacław Góralczyk 1897 - 1941

Urodzony -a 20.9.1897 w Zawiercie
Zmarł -a 10.10.1941 w Gusen

Biografie

Wacław Góralczyk urodził się w Zawierciu, 20 września 1897 r. Był synem Franciszka i Antoniny z Główczyńskich. Ojciec zawodowo pracował jako stolarz, a 29 marca 1925 roku został pierwszym starszym w utworzonym wtedy Cechu Stolarzy. Rodzina była wyznania rzymskokatolickiego. Wacław uczęszczał do ośmioletniego Prywatnego Gimnazjum Filologicznego Męskiego w Zawierciu, funkcjonującego w dziś zaniedbanym budynku przy ul. Kościuszki 12.

W 1915 r. wstąpił do Legionów. 8 maja 1915 r. dostał przydział do 4., a później 6. pułku piechoty III Brygady Legionów Polskich. Wacław Góralczyk okazywał się legitymacją legionową NR. 24579. Walczył w 3 kompani osiągając stopień starszego legionisty, czyli najwyższy stopień w korpusie legionistów. Od lipca 1920 r. do 13 listopada 1920 w Legionach służył jako ochotnik.

W 1921 r. został wpisany na pierwszy semestr na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego jako student nadzwyczajny. Od wpisu w 1921/22 r. pojawia się informacja o maturze zdanej przy MWRiOP i od tego momentu Góralczyk figuruje już jako student zwyczajny. Mianowany został też na stopień podporucznika Wojska Polskiego. W końcu 1924 r. ożenił się z Anną Sysler. Podjął pracę w Zarządzie Miasta (wydział wojskowy).

Od 1934 r. do chwili wybuchu II wojny światowej powołany został na stanowisku wiceprezydenta Zawiercia. Wykazywał aktywność w szeregach Związku Strzeleckiego (w zarządzie od 1936) i Towarzystwa Polski Czerwony Krzyż. Był przewodniczącym Komitetu Obywatelskiego Niesienia Doraźnej Pomocy dla Bezrobotnych w Zawierciu powstałego w 1930 roku. W 1932 roku został sekretarzem w Związku Zawodowym Pracowników Miejskich do którego należeli urzędnicy Magistratu i instytucji miejskich użyteczności publicznych. Największe wpływy w tym związku miał zawierciański Oddział BBWR, gdzie Wacław Góralczyk był wiceprezesem. W 1938 roku Wacław Góralczyk wszedł w skład Rady Obwodowej OZN powiatu zawierciańskiego jako zastępca przewodniczącego. 1 września 1939 r. otrzymał nominacje na zastępcę komendanta Policji Państwowej w Zawierciu. W wyniku niekorzystnego przebiegu bitwy granicznej zmuszony był ewakuować się w głąb kraju. Pod koniec 1939 r. powrócił do Zawiercia.

W rok później Niemcy dwukrotnie przetrzymywali go jako zakładnika, po czym wywieźli do obozu w Gusen-Mauthausen, nazywanego często „Vernichtungslager fur die polnische Intelligenz” – obozem zagłady dla polskiej inteligencji. Według rejestru więźniów 10 października 1941 r. zginął w Gusen. Jego rodzinny grób znajduje się na cmentarzu parafialnym św. Apostołów Piotra i Pawła.

Pozostał po nim rękopis, zapiski pisane wierszem w czasie służby legionowej. W zapiskach dostrzegamy, że autor poszukuje własnego stylu pisania. Jest to zbiór różnych gatunków literackich: pieśni, hymnów, sonetów, fraszek, elegii. Całość pisana jest ładnym kaligraficznym pismem, z wieloma ozdobnikami pierwszych liter. Liczne dopiski i nadpisania świadczą o tym, że autor poświęcił wiele czasu na dopracowanie swoich zapisków. Góralczyk opatrzył rękopis tytułem – Wiersze Wacława Góralczyka z 6. pułku piechoty legiończyka. Rękopis jest debiutem nastolatka, młodego człowieka, któremu przyszło żyć w ciężkich czasach wojny. Autor musiał porzucić swoje poetyckie marzenia i zmierzyć się z okrutną rzeczywistością. Wiersze pisane były do szuflady, gdyż nigdy nie ujrzały światła dziennego. Sam autor później nigdy więcej nie wrócił do jakiejkolwiek formy twórczości literackiej. Jego zapiski pozwalają dokonać oceny czym żył, o czym myślał, marzył i śnił młody legionista. O co chciał walczyć przedstawia w swoich wierszach, zapiskach, pisanych nocami i w czasie wolnym od ćwiczeń i bojów. Mimo młodego wieku autor dobrze znał historię i literaturę Polski oraz wiedział o jakiej Polsce śni. Porzucił swoje rodzinne strony, rodzinę, marzenia i ochotniczo wstąpił do Legionów, mając zaledwie 17 lat. Jego sen stał się rzeczywistością - Polska odrodziła się wolna i niepodległa.

Paulina Stelmaszczyk

 

Literatura:

Wacław Góralczyk: Zapiski zawierciańskiego legiończyka (Zawiercie 2019).

Pozycja w sali