Stanisław Antoniewicz 1922 - 1944

Urodzony -a 20.9.1922 w Międzychód
Zmarł -a 20.1.1944 w Gusen

Biografie

W czerwcu 1940 r. Stanisław Antoniewicz przybył transportem zbiorowym do Berlina, gdzie Urząd Pracy skierował go do Niemieckich Zakładów Zbrojeniowych i Amunicji w Berlinie-Borsigwalde. Zakwaterowany został w obozie dla polskich robotników w Berlinie-Schönholz. 26 kwietnia 1942 r. razem z czterema kolegami dopuścił się kradzieży ubrań z magazynów wojskowych. Stanisław w przesłuchaniu zeznał: „Wiedziałem o tym, że po godzinie 21. 00 nie wolno opuszczać obozu. Moi koledzy powiedzieli mi, byśmy obejrzeli położenie magazynu”. Jednocześnie zaprzeczył udziału w kradzieży, choć jako jedyny został schwytany na miejscu przestępstwa, gdzie schował się do jednej ze skrzyń. W połowie lipca wysłał z aresztu śledczego polskojęzyczny list do kolegi z baraku, który służba więzienna przechwyciła i na potrzeby cenzury przetłumaczyła na język niemiecki. W nim pisał:

„Drogi Kolego, dziś mija 11 tydzień od kiedy rozstaliśmy się bez pożegnania. Nie miałem jeszcze rozprawy. Nie wiem co się dzieje, jestem zmuszony nadal czekać. Z każdym mijającym dniem tracę nadzieję na szybki powrót. Przez kolegów zrujnowałem sobie całe lato. Z każdym dniem staję się bardziej nerwowy i to do tego stopnia, że przydzieloną na cały tydzień pracę wykonuję w trzy dni. […] Sprawca za to, co zrobił, będzie musiał odpowiedzieć przed Bogiem. Na nas czterech ściągnął długi pobyt w więzieniu. On ma nas na sumieniu.”

Z listu wynika, że Stanisław dał się namówić na kradzież i bardzo tego żałuje. 11 sierpnia 1942 r. berliński sąd specjalny skazał oskarżonych na podstawie prawa karnego dla Polaków na pięć lat ciężkiego obozu karnego za wspólną kradzież. Po wyroku młodych Polaków umieszczono w więzieniu we Wronkach, a stamtąd przewieziono ich do obozu koncentracyjnego w Mauthausen. Stanisław zginął w Gusen po roku morderczej pracy.

Źródła:

Kartoteka Stanisława Antoniewicza, w: Brandenburgisches Landeshauptarchiv Potsdam, Rep. 12 C Berlin II/6679 (Zespół: Staatsanwalt beim Sondergericht Berlin II)

Kartoteka Stanisława Antoniewicza, w: Bundesarchiv Berlin, R 3001/124607 (Zespół: Reichsjustizministerium)

 

Autorka: Dr Katarzyna Woniak – Aleksander-Brückner-Zentrum für Polenstudien, Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg.

Pozycja w sali