Edward Ślusarczyk 1913 - 1943

Urodzony -a 14.10.1913 w Cieszyn
Zmarł -a 21.4.1943 w Mauthausen

Biografie

Urodził się 13 października 1913 r. w Cieszynie jako syn Pawła i Stanisławy z domu Puchała. Był polskim nauczycielem o rzymskokatolickim wyznaniu. 21 kwietnia 1943 r. zginął w Mauthausen; jego numer obozowy to 24175.

Chciał zmieniać świat na lepsze i inspirować innych . Postanowił zostać nauczycielem i – mimo pochodzenia z ubogiej rodziny - zamiar ten realizował z ogromnym zaangażowaniem i poświęceniem. Po ukończeniu Seminarium Nauczycielskiego im. Pawła Stalmacha w Cieszynie zdał eksternistycznie maturę w Gimnazjum w Chorzowie, co pozwoliło mu na rozpoczęcie studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie 1 października 1938 r. Od 1933 r. pracował w Szkole Podstawowej w Chybiu Mnichu, prowadząc drużynę harcerską oraz amatorską orkiestrę.

Do harcerstwa wstąpił już w Szkole Powszechnej w Cieszynie; wkrótce został drużynowym, a przez następne dwa lata dowodził II Drużyną Harcerską im. gen. Józefa Hallera. Pracując w szkole w Chybiu, współorganizował wakacyjny wypoczynek dla tamtejszych harcerzy.

Oprócz działalności harcerskiej, Edward był również aktywnym podróżnikiem. Należał do Polskiego Towarzystwa Turystyczno- Krajoznawczego a w legitymacji o numerze 609 odnotowano opłacenie składek do 1942 roku. Wraz z przyjaciółmi – m.in. z Walterem Sprenclem oraz braćmi, Wilhelmem i Edwardem Wałga – w mieszkaniu Wałgów samodzielnie zbudowali kajak. Odbywali nim spływy po większych polskich rzekach, liczące niekiedy po 1000 km. Swój rekordowy spływ zakończyli na Morzu Czarnym, gdzie sprzedali kajak i zaokrętowali się jako majtkowie pokładowi na statku handlowym płynącym przez Konstance, Istanbuł, Ateny, Aleksandrię, Hajfę oraz Bejrut. Edward miał wtedy 21 lat.

Cieszyn – miasto, w którym żył Edward - było przed wojną zamieszkałe przez Polaków, Niemców, Czechów i Żydów, którzy niejednokrotnie byli przyjaciółmi. Bezpośrednio przed wybuchem wojny od dawnych kolegów należących do niemieckich organizacji otrzymał ostrzeżenie o planowanych aresztowaniach. Konspiracyjna działalność Edwarda polegała na wstąpieniu do organizowanej właśnie na terenie Cieszyna Służby Zwycięstwu Polski, która później zmieniła nazwę na Związek Walki Zbrojnej. Opuścił Cieszyn 20 lutego 1940 r. i pod pozorem wyprawy narciarskiej, wyruszył z przyjaciółmi (m.in . z Eugeniuszem Sprenclem , bratem Waltera) przez Wiedeń do Grazu, a następnie do Kaflach i dalej, w kierunku granicy austriacko -jugosłowiańskiej. Wkrótce jednak zostali zatrzymani po zaczadzeniu się w opuszczonym schronisku. W odległości 100 km od granicy zostali wydani przez napotkanego człowieka i aresztowani.

Po procesie, który odbył się w dniu 3 października 1940 Edwarda osadzono w Grazu. Wyrok skazywał na ciężkie więzienie (Halle n / Solawą, Zwickau); oskarżeniu podlegał zamiar wstąpienia do Legionu Sikorskiego i walka przeciw Rzeszy Niemieckiej. 27 lutego 1943 r., po ukończeniu odbywania kary, przewieziono go do KL Mauthausen II, gdzie umieszczono go w bloku 19 izba B, nadając kategorię więźnia: „odosobnienie zabezpieczające”.

Dwa miesiące później Edward zakończył swe życie - 21 kwietnia 1943 r. o 7:05 zmarł – jak podają dokumenty - z powodu zapalenia nerek, mocznicy. Miał wówczas niespełna 30 lat.

 

Ilona Binda

 

Źródła:

Zbiory rodzinne Alicji Sprenzel Koenig.

Zbiory rodzinne w posiadaniu Ilony Binda.

ITS International Tracing Service pismo T/D-2 254071 z dnia 8/11/2011.

Wojciech Kiełkowski: Dzieje Szkoły Podstawowej im. Pawła Kojzara w Mnichu (Jastrzębie Zdrój 2013).

Tadeusz Kopoczek: Harcerstwo Śląska Cieszyńskiego (Cieszyn 1998).

Franciszek Pasz: Nieustający egzamin (miejsce i czas publikacji nieznane).

Pozycja w sali