Apolinary Rutecki 1924 - 1943 Edycja

Apolinary Rutecki lebte in seinem Elternhaus im Dorf Zgliczyn Pobodzy im Landkreis Mielau (Mława), heute Landkreis Żuromin. Am 8. Januar 1943 kam es zu einem Partisanenüberfall auf dem Gut im nicht weit entfernten Dorf Radzimowice, das im Zuge der NS-Enteignung von einem Reichsdeutschen verwaltet wurde. Einer polnischen Quelle zufolge handelte es sich um eine durch die Deutschen vorgetäuschte Aktion im Rahmen welcher mehrere polnische Landwirte inhaftiert bzw. vor Ort exekutiert wurden. Am 16. Januar wurden Apolinary und sein vier Jahre älterer Bruder Kazimierz durch die Gestapo verhaftet, die ihnen keine direkte Mitwirkung an dem Überfall zur Last legte, sondern die Mitwisserschaft, weil ein Verwandter von ihnen an dem Überfall beteiligt gewesen sei. Der Überfall sei als Racheakt an dem neuen deutschen Besitzer und vom enteigneten polnischen Gutsherrn initiiert worden. Obwohl Apolinary und Kazimierz ganz entschieden die Beschuldigungen bestritten, wurden sie in das Arbeitserziehungslager Soldau (Działdowo) gebracht. Am 4. Juni 1943 erreichten sie das KZ Mauthausen. Apolinary starb knapp zwei Monate später. Sein jüngerer Bruder überlebte als Arbeiter im Außenlager Wiener Neudorf.

Dr. Katarzyna Woniak – Aleksander-Brückner-Zentrum für Polenstudien, Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg

Quellen:

· Personalakte von Stanisław Barański, in: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, Sign. IPN GK 629/71 (Bestand: Gestapo Zichenau)

· Häftlingspersonalkarte von Kazimierz Rutecki, in: Aroslen Archives, 1.1.26/1730474

· Stanisław liski, Marian Przedpełski, Jadwiga Siedlecka, Stefan Zaleski, Słownik strat osobowych gminy Bieżuń w latach 1939-1947, Bieżuń 1993, S. 59.

Apolinary Rutecki mieszkał wraz z rodzicami i bratem we wsi Zgliczyn Pobodzy w powiecie Mława, obecnie powiat Żuromin. 8 stycznia 1943 r. miał miejsce partyzancki napad na majątek w nieodległej wsi Radzimowice. Prawdopodobnie była to niemiecka prowokacja, służąca do fali aresztowań na rolników. Gestapo twierdziło jednak, że była to zemsta byłego wywłaszczonego właściciela majątku na obecnym niemieckim zarządcy. 16 stycznia Apolinary wraz ze swoim bratem Kazimierzem i czterema innymi osobami został aresztowany pod zarzutem nie tyle samego współudziału w napadzie, co wiedzy o nim. Tylko ich krewny miał być bezpośrednio uwikłany w zajście. Pomimo, że obydwaj stanowczo artykułowali swoją niewinność, Gestapo skierowało ich do obozu pracy wychowawczej w Działdowie (Arbeitserziehungslager Soldau), gdzie panowała szczególnie wysoka śmiertelność. 4 czerwca więźniowie dotarli do KZ Mauthausen. Tam, niespełna dwa miesiące po przybyciu, Apolinary zmarł. Jego o cztery lata młodszy brat zdołał przeżyć jako więzień w podobozie Wiener Neudorf.

Dr Katarzyna Woniak – Aleksander-Brückner-Zentrum für Polenstudien, Martin-Luther-Universität Halle-Wittenberg

Źródło:

• Kartoteka Stanisława Barańskiego, w: Instytut Pamięci Narodowej, IPN GK 629/71 (Zespół: Gestapo Zichenau)

• Kartoteka Kazimierza Ruteckiego, w: Aroslen Archives, 1.1.26/1730474

• Stanisław liski, Marian Przedpełski, Jadwiga Siedlecka, Stefan Zaleski, Słownik strat osobowych gminy Bieżuń w latach 1939-1947, Bieżuń 1993, s. 59.