Feliks Jankowski 1913 - 1941 Edycja

Urodzony 13 stycznia 1913 roku w Sierakowie k/Kutna z ojca Stanisława i matki Walentyny z domu Stroińskiej- jako drugie dziecko w rodzinie. W rodzinie tej do czasu wybuchu II wojny światowej urodziło się jeszcze pięcioro dzieci – Stanisława – 1914 r., Jadwiga – 1922 r., Stefan – 1925 r., Krystyna – 1926 r., Marian – 1931r..

28 czerwca 1928 r. ukończył Siedmioklasową Publiczną Szkołę Powszechną im. Tadeusza Kościuszki nr 1 w Kutnie i poszedł do pracy aby pomóc ojcu w utrzymaniu rodziny.

Od 1932 roku rodzina mieszkała w domu wybudowanym przez Ojca przy ulicy Kołłątaja 3.

Przed aresztowaniem związany z narzeczoną Ireną Wardęcką z Kutna

04 kwietnia 1940 r. około godziny 5.30 rano został zabrany wraz ze swoim ojcem z domu przy ulicy Kołłątaja 3 przez dwóch żołnierzy Gestapo rzekomo na roboty do Niemiec – w rzeczywistości został aresztowany i przewieziony do obozu przejściowego w Inowrocławiu (nie zachował się list pisany do matki z tego obozu). Stamtąd przewieziony znów do obozu przejściowego gdzieś na Śląsku (brak informacji w rodzinie; brak dokumentów) i następnie od 29 listopada 1940 roku z numerem 1955 osadzony w obozie koncentracyjnym w Mauthausen; 6 stycznia 1941 roku przewieziony do Komando Gusen i tam uzyskał numer obozowy 8046. Powodem aresztowania był prawdopodobnie donos sąsiadów - volksdeutschów, ponieważ Feliks wraz z siostrą Stanisławą ostrzegał ludzi przed nalotami niemieckimi i był świadkiem namierzania racami przez sąsiadów volksdeutschów celów do bombardowania.

W tym dniu 04 kwietnia 1940 r. aresztowano również z ulicy Kołłątaja 8 Władysława Rykałę – nauczyciela matematyki w szkole nr 1 w Kutnie.

Data śmierci Feliksa jest w różnych dokumentach różnie podawana. Z dokumentów otrzymanych z Międzynarodowego Czerwonego Krzyża w Genewie ( nr w dokumentacji Arolsen Archives – TD 444-223) wynika, że 16 sierpnia 1941 znalazł się na liście transportowej do obozu koncentracyjnego w Dachau. Transport ten nie został w obozie w Dachau odnotowany. Przypuszczalnie został od razu skierowany do Zakładu Eutanazji w Schloss Hartheim. I tę datę – 16 sierpnia 1941 roku należy uznać za datę Jego śmierci (biorąc również pod uwagę ustalenia IPN w Szczecinie co do natychmiastowego wykonywania wyroków śmierci przez zagazowanie w Hartheim). Natomiast na dokumencie śmierci Feliksa przekazanym z Mauthausen w dniu 11 lutego 1942 roku rodzinie, widnieje data śmierci - 12 września 1941 roku z informacją „w ramach akcji 14f(13)” – gdzie oznaczenie - 14f - to „śmierć więźnia” a oznaczenie 13 – „zagazowanie w ramach akcji T4”.

Jagoda Tomczak, siostrzenica (córka Krystyny, siostry Feliksa), i Cezary Wojciechowski, siostrzeniec (2019)

****

Polski bohater walczący o wolność w bitwie nad Bzurą zamordowany przez niemców obozie zagłady.

Cezary Wojciechowski, Siostrzeniec (2024)

Geboren am 13. Jänner 1913 in Sieraków bei Kutno als zweites Kind von Stanisław und Walentyna, geborene Stroińska. Die Familie bekam bis zum Ausbruch des 2. Weltkriegs noch fünf weitere Kinder, Stanisława im Jahr 1914, Jadwiga im Jahr 1922, Stefan im Jahr 1925, Krystyna im Jahr 1926 und Marian im Jahr 1931.

Am 28. Juni 1928 schloss er die siebenjährige allgemeine öffentliche Schule namens Tadeusz Kościuszko Nr. 1 in Kutno ab und begann zu arbeiten, um den Vater beim Erhalt der Familie zu unterstützen.

Seit 1932 lebte die Familie in einem von seinem Vater errichteten Haus in der Straße Ulica Kołłątaja 3.

Vor seiner Festnahme hatte er eine Beziehung mit seiner Verlobten Irena Wardęcka aus Kutno.

Am 4. April 1940 gegen 5.30 Uhr in der Früh wurde er zusammen mit seinem Vater aus dem Haus in der Ulica Kołłątaja 3 von zwei Gestapo-Soldaten abtransportiert, angeblich um in Deutschland zu arbeiten – in Wirklichkeit wurde er verhaftet und in ein Durchgangslager in Inowrocław (Hohensalza) gebracht (leider ging der aus diesem Lager an seine Mutter gerichtete Brief verloren). Von dort wurde er zu einem anderen Durchgangslager irgendwo in Śląsk (Schlesien) verlegt (die Familie verfügt über keine diesbezüglichen Informationen; es fehlen entsprechende Dokumente) und dann, beginnend mit 29. November 1940, wurde er im Konzentrationslager Mauthausen mit der Häftlingsnummer 1955 festgesetzt. Am 6. Januar 1941 wurde er ins Kommando Gusen verlegt, wo er die Häftlingsnummer 8046 erhielt. Der Grund für seine Festnahme war wahrscheinlich eine Denunziation durch die volksdeutschen Nachbarn, weil Feliks zusammen mit seiner Schwester Stanisława Menschen vor deutschen Luftangriffen warnte und Zeuge wurde, wie die volksdeutschen Nachbarn die Ziele der Bombardements mit Hilfe von Leuchtraketen markierten.

An diesem 4. April 1940 wurde auch Władysław Rykała, ein Mathematiklehrer aus der Schule Nr. 1 in Kutno in der Ulica Kołłątaja 8 festgenommen.

Das Sterbedatum von Feliks wird in verschiedenen Dokumenten unterschiedlich angegeben. Aus den Dokumenten vom Internationalen Roten Kreuz in Genf (Nummer der Dokumentation in den Arolsen Archives: TD 444-223) geht hervor, dass er sich am 16. August 1941 auf der Transportliste für das Konzentrationslager Dachau befand. Dieser Transport wurde allerdings im Konzentrationslager Dachau nicht vermerkt. Vermutlich wurde dieser direkt in die Euthanasieanstalt in Schloss Hartheim umgeleitet. Daher sollte man diesen Tag, den 16. August 1941, als seinen Todestag ansehen (auch unter Berücksichtigung der Erkenntnisse des IPN, Instytut Pamięci Narodowej (Institut für Nationales Gedenken), in Szczecin (Stettin) über die sofortige Vollstreckung von Todesurteilen durch Vergasung in Hartheim). Feliks‘ Sterbeurkunde hingegen, welche die Familie am 11. Februar 1942 aus Mauthausen erhielt, führt den 12. September 1941 als Todestag zusammen mit der Information „im Rahmen der Aktion 14f(13)“ an, wobei „14f“ für den „Tod des Häftlings“ und „13“ für „Vergasung im Rahmen der Aktion T4“ stehen.

Jagoda, Nichte (Tochter von Krystyna, Schwester von Feliks) und Cezary, Neffe (2019)

****

Ein polnischer Held, der in der Schlacht von Bzura für die Freiheit kämpfte und von den Deutschen in einem Vernichtungslager ermordet wurde.

Cezary Wojciechowski, Neffe (2024)