Jerzy Zakrzewski 1913 - 1943 Edycja

Jerzy Zakrzewski wurde in Warschau geboren und arbeitete als Jurist in Warschau und in Skierniewice. Er engagierte sich in polnischen Untergrundorganisationen, insbesondere bei den Kontakten mit der Exilregierung.Laut einem nachkriegszeitlichen Erinnerungsbericht seiner Ehefrau Zofia Zakrzewska erklärte er sich im Herbst 1941 bereit, die aus England angeflogenen polnischen Fallschirmspringer in seinem Haus in Skierniewice temporär aufzunehmen. Bei den Fallschirmspringern handelte sich um Angehörige polnischer Widerstandsbewegungen, die vor allem Geld und Waffen für die Organisation brachten. Am 28. Dezember 1941 wurden zwei Fallschirmspringer nach ihrer Landung in der Nähe von Łowicz (Lowitsch) von Deutschen erschossen. Dabei fanden die Deutschen bei den Getöteten einen Brief mit Namen und Adressen vor. Die Ermittlungen ergaben, dass Jerzy, dessen Name im vorgefundenen Schreiben genannt wurde, als Fallschirmagent aktiv war. Am 1. Mai 1942 wurde Jerzy in seinem Haus festgenommen und am 19. Mai der für diese Region zuständigen Zichenauer Gestapo überstellt. In der Gestapo-Vernehmung bestritt er, in Kontakt mit den abgesetzten Fallschirmspringern zu stehen und Mitglied einer Widerstandsorganisation zu sein. Dennoch wurde am 3. Juli 1942 für ihn und für drei andere in gleicher Sache festgenomme Polen die Einweisung nach Mauthausen angeordnet. Bis dahin waren sie im Arbeitserziehungslager Soldau (Działdowo) gefangengehalten und misshandelt worden. Wenige Wochen nach seiner Überstellung nach Mauthausen verstarb Jerzy in Gusen.

Dr. Katarzyna Woniak, Universität Augsburg

Quellen:

Personalakte von Georg Schoeppingk, in: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, Sign. IPN GK 629/5609 (Bestand: Gestapo Zichenau)

Erinnerungsbericht von Zofia Zakrzewska: http://akademia.cekis.pl/cichociemni-zrzuceni-w-rejonie-skierniewic/

Jerzy Zakrzewski urodził się w Warszawie. Z zawodu był prawnikiem i pracował na wysokim stanowisku urzędniczym w Skierniewicach. Należał do struktur polskiego państwa podziemnego, głównie udzielając się w kontaktach z rządem na emigracji. Jesienią 1941 r. zaoferował przyjęcie w swoim domu polskich spadochroniarzy, zrzucanych w celach wojskowo-dyplomatycznych (tzn. cichociemni). 28.12.1941 r. dwóch spadochroniarzy zrzucono omyłkowo w pobliżu niemieckiego posterunku w Łowiczu, w wyniku czego zostali zastrzeleni. U jednego z nich Niemcy znaleźli list z nazwiskami i adresami. Dochodzenie wykazało, że Jerzy był jednym z agentów. Pięć miesięcy po zdarzeniu, 1.05.1942 r. został aresztowany i 19.05. dostarczony do ciechanowskiego Gestapo. W przesłuchaniu Jerzy zaprzeczył, że zamierzał wspierać spadochroniarzy oraz że przynależał do ruchu oporu. Przez długi czas przetrzymywany i maltretowany w obozie w Działdowie (Soldau). 3.07.1942 r. zadecydowano o przeniesieniu go, wraz z trzema innymi w tej samej sprawie aresztowanymi Polakami, do obozu koncentracyjnego w Mauthausen. Zaledwie kilka tygodni po przybyciu Polak zginął w Gusen.

Dr Katarzyna Woniak, Universität Augsburg

Źródła:

Kartoteka Georga Schoeppingk, w: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, sygn. IPN GK 629/5609 (Zespół: Gestapo Zichenau)

Wspomnienie Zofii Zakrzewskiej: http://akademia.cekis.pl/cichociemni-zrzuceni-w-rejonie-skierniewic/