Bolesław Ptak 1899 - 1943 Edycja

Bolesław Ptak wurde in Wólka Rakowska im Landkreis Maków (Mackheim) geboren und lebte dort als Landwirt. Während des Zweiten Weltkrieges existierte in seiner Region ein dichtes konspiratives Netzwerk, das bereits bei der ersten Verhaftungswelle im April 1940 dezimiert wurde. Im Oktober 1941 verhafteten die Deutschen einen lokalen Kurier der polnischen Geheimorganisation „Komenda Obrońców Polski“ (Kommandantur der Verteidiger Polens), der im Zuge einer brutalen Vernehmung andere Mitglieder preisgab. Daraufhin organisierte die Gestapo Scharfenwiese (Ostrołęka) am 22. November 1941 eine Razzia und nahm mehrere Personen fest, darunter Bolesław. Alle wurden unter dem Vorwurf der staatsfeindlichen Betätigung in das Gerichtsgefängnis in Ostrołęka gebracht. Bolesław bestritt, der Organisation als Mitglied angehört zu haben, „war aber geständig, gewusst zu haben, dass diese Organisation besteht. Auch hat er zugegeben, die polnische illegale Zeitschrift ‚Polska Żyje‘ (Polen lebt) gelesen zu haben“, so der Auszug aus seiner Gestapoakte. Die festgenommenen Polinnen und Polen wurden in der Untersuchungshaftanstalt Königsberg interniert. Am 1. September 1942 verurteilte der Strafsenat des Oberlandesgerichtes in Königsberg vier Personen zum Tode und die anderen zu Straflager; bei Bolesław waren es vier Jahre verschärftes Straflager wegen Nichtanzeige eines hochverräterischen Unternehmens. Am 9. Dezember des gleichen Jahres erfolgte seine Überstellung in das KZ Mauthausen. Er starb am 2. Februar 1943 in Gusen.

Dr. Katarzyna Woniak, Universität Augsburg

Quellen:

Personalakte von Bolesław Ptak, in: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, Sign. IPN GK 629/5048 (Bestand: Gestapo Zichenau)

Strafurteil vom 1.09.1942, in: Arolsen Archives, 1.1.2/78632154

Bolesław Ptak urodził się we wsi Wólka Rakowska w powiecie Maków (Mackheim) i trudnił się tam rolnictwem. W czasie drugiej wojny światowej w jego regionie istniał zorganizowany ruch konspiracyjny, który w pierwszej fali aresztowań w kwietniu 1940 r. utracił wielu członków. W październiku 1941 r. niemiecka policja ujęła lokalnego kuriera organizacji „Komenda Obrońców Polski“, a ten podczas brutalnych przesłuchań wydał widocznie pozostałych członków. 22 listopada 1941 r. ostrołęckie Gestapo przeprowadziło obławę i aresztowało wiele osób, w tym Bolesława. Wszystkich umieszczono pod zarzutem działalności konspiracyjnej w więzieniu policyjnym w Ostrołęce. Bolesław zaprzeczył przynależności do organizacji, potwierdzając jedynie czytanie nielegalnego pisma „Polska Żyje”. Dodatkowo zarzucono mu, że nie zgłosił na policję faktu istnienia siatki konspiracyjnej. Aresztowanych przewieziono do aresztu śledczego w Królewcu. 1 września 1942 r. Wyższy Sąd Krajowy w Królewcu skazał czterech Polaków na karę śmierci, a pozostałych na karę obozu; w przypadku Bolesława były to cztery lat zaostrzonego obozu karnego za niezłożenie doniesienia. 9 grudnia tego samego roku Bolesław trafił do Mauthausen. 2.02.1943 r. zginął w Gusen.

Dr Katarzyna Woniak, Universität Augsburg

Źródła:

·         Kartoteka Bolesława Ptaka, w: Instytut Pamięci Narodowej, IPN GK 629/5048 (Zespół: Gestapo Zichenau)

·         Sentencja wyroku z 1.09.1942, w: Arolsen Archives, 1.1.26/78632154