Edmund Wolfigiel 1904 - 1943 Edycja

Edmund Wolfigiel wurde in Bagienice im Landkreis Mława (Mielau) geboren. Er gehörte der polnischen Untergrundorganisation Bauernbataillone (Bataliony Chłopskie) an und trug den Decknamen „Strzecha“ (Strohdach). Am 17. April 1942 führte Gestapo eine größere Festnahmeaktion gegen Angehörige der polnischen Widerstandbewegung in Umgebung von Sierpc und Mława durch und nahm drei Spitzenfunktionäre der Polnischen Bewaffneten Organisation („POZ“ – Polska Organizacja Zbrojna) fest, die vor allem für den Druck eines konspirativen Heftes zuständig waren. Am 5. Mai wurde die Aktion fortgesetzt. Insgesamt verhafteten die Deutschen 218 Personen, darunter Edmund, und brachten sie zum Gerichtsgefängnis in Płock. Die Ermittlungen verzögerten sich wegen der Fleckentyphusepidemie im Gefängnis. 25 Verdächtigte wurden am 15. September 1942 durch das Standgericht für den Regierungsbezirk Zichenau wegen „Vorbereitungen eines hochverräterischen Unternehmens zum Tode durch den Strang“ verurteilt und drei Tage später öffentlich erhängt. Gegen 105 weitere Polen ordnete das Reichsicherheitshauptamt die Einweisung in die KZ Mauthausen, Ravensbrück und Auschwitz an. 32 Personen wurden freigesprochen und wurden am 1. Oktober 1942 entlassen. Bis zum 7. Januar 1943 wurde Edmund im Arbeitserziehungslager Soldau (Działdowo) gefangengehalten, danach kam er nach Mauthausen – wohl in sehr erschöpftem und misshandeltem Zustand, denn Edmund starb kurz nach seiner Einlieferung.

Dr. Katarzyna Woniak, Universität Augsburg

Quellen:

Personalakte von Stanisław Kozłowski, in: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, Sign. IPN GK 629/2160 (Bestand: Gestapo Zichenau)

Biogramm in der polnischen Datenbank „Straty“ (Die Verluste) - https://straty.pl/szukaj-osoby.php.

Edmund Wolfigiel urodził się w Bagienicach w powiecie Mława. Był żołnierzem Batalionów Chłopskich o pseudonimie „strzecha”. 17 kwietnia 1942 r. Gestapo rozpoczęło większą akcję zwalczania polskiej konspiracji w powiecie sierpeckim i mławskim i ujęło trzech czołowych konspiratorów Polskiej Organizacji Zbrojnej, odpowiedzialnych głównie za druk lokalnej gazety. 5 maja akcję wznowiono. Ogółem Gestapo aresztowało 218 osób, w tym Edmunda, i umieściło ich w więzieniu policyjnym w Płocku. Dochodzenie opóźnił wybuch epidemii tyfusu w tymże więzieniu. 15 września 1942 r. niemiecki sąd doraźny w Ciechanowie skazał 25 podejrzanych na karę śmierci za „przygotowywanie zamachu stanu”. Trzy dni później wyrok wykonano publicznie przez powieszenie. Wobec 105 Polek i Polaków zarządzono zesłanie do obozów koncentracyjnych w Mauthausen, Ravensbrücku i Auschwitz. 32 osoby uniewinniono i 1.10.1942 r. wypuszczono na wolność. Aż do 7.01.1943 r. Edmunda więziono w obozie w Działdowie, potem trafił do Mauthausen, zapewne w stanie zupełnego wycieńczenia, bowiem krótko potem w nim zginął.

Dr Katarzyna Woniak, Universität Augsburg

Źródła:

Kartoteka Stanisława Kozłowskiego, w: Instytut Pamięci Narodowej Warszawa, sygn. IPN GK 629/2160 (Zespół: Gestapo Zichenau).

Wpis na portalu „Straty“ - https://straty.pl/szukaj-osoby.php.