Stanisław Burdyl 1920 - 1943 Edycja

Stanisław Burdyl wurde im Dorf Grzechynia in der Gemeinde Maków geboren. Anfang 1940 wurde er zur Arbeit in die Provinz Ostmark, Kreis Braunau am Inn, gebracht. Im September 1942 wurde er auf einen Bauernhof in der Gemeinde Burgkirchen versetzt. Am 12. Oktober 1942 meldete sein Arbeitgeber der Gestapo einen versuchten Diebstahl einer Brieftasche, was Stanisław im Verhör entschieden bestritt. Es stellte sich dabei jedoch heraus, dass Stanisław seit langem eine intime Beziehung zur Tochter seines früheren Arbeitgebers pflegte. Sowohl Stanisław als auch seine schwangere deutsche Partnerin gaben diese Beziehung zu. Wenige Tage nach dem Verhör floh Stanisław aus dem Untersuchungsgefängnis, wurde jedoch trotz der Annahme eines falschen Namens festgenommen und im Gestapo-Gefängnis in Linz inhaftiert. Im November 1942 beantragte die Linzer Gestapo beim RSHA in Berlin die Unterbringung beider in einem Konzentrationslager. Die Deutsche sollte erst nach der Geburt und Stillzeit ins Lager kommen. In der Zwischenzeit wurde Stanisław einer Rassenuntersuchung unterzogen, die für ihn ungünstig ausfiel. Im März 1943 wurde beschlossen, den Polen im Rahmen der „Sonderbehandlung“ zu erhängen, „weil er trotz Kenntnis des bestehenden Verbotes mit einer Deutschblütigen Geschlechtsverkehr gepflogen und sich außerdem zweier Eigentumsdelikte schuldig gemacht hat“. Stanisławs Hinrichtung fand am 24. März 1943 im Konzentrationslager Mauthausen statt.

Dr. Katarzyna Woniak, Universität Augsburg (2025)

Quelle:

Landesarchiv Berlin, B Rep. 057-01 Nr. 4364, Personalakte der Gestapo Linz von Stanisław Burdyl 

Dokument:

Erfassungsfoto vom 17.10.1942 (nicht sichtbar)

Stanisław Burdyl urodził się we wsi Grzechynia w gminie Maków. Na początku 1940 r. w wieku 19 lat trafił na roboty do prowincji „Ostmark”, do powiatu Braunau am Inn. We wrześniu 1942 r. przeniesiony został do gospodarstwa rolnego w gminie Burgkirchen. 12 października 1942 r. jego gospodarz złożył doniesienie o próbę kradzieży portfela, co Stanisław stanowczo w przesłuchaniu odrzucił. Dodatkowo wyszło na jaw, że Stanisław dłuższy czas utrzymywał związki intymne z córką swojego wcześniejszego pracodawcy. I Stanisław i jego wówczas ciężarna niemiecka partnerka przyznali się do tego związku. Kilka dni po przesłuchaniu Stanisław zbiegł z aresztu śledczego, jednakże pomimo przybrania fałszywego nazwiska dość szybko został ujęty i osadzony w więzieniu gestapo w Linz. W listopadzie 1942 r. gestapo Linz zawnioskowało w RSHA w Berlinie o umieszczeniu obydwojga w obozie koncentracyjnym, z tym że Niemkę miano zesłać dopiero po porodzie i okresie karmienia. W międzyczasie Stanisława poddano badaniu rasowemu, które wypadło dla niego niekorzystnie. W marcu 1943 roku zapadła decyzja o „potraktowaniu szczególnym” Polaka, „ponieważ mimo świadomości zakazu utrzymywał związek intymny z osobą niemieckiej krwi, a także był winny dwóch innych drobnych czynów przestępczych.“ Egzekucja Stanisława miała miejsce w KZ Mauthausen 24 marca 1943 r. 

Dr Katarzyna Woniak, Uniwersytet w Augsburg (2025)

Źródło:

Landesarchiv Berlin, B Rep. 057-01 Nr. 4364, Kartoteka Stanisława Burdyl w zbiorze Gestapo Linz 

Dokument:

Fotografia ewidencyjna z 17.10.1942